Realizacja tunelu pod Martwą Wisłą to jedna z najbardziej wymagających inwestycji infrastrukturalnych w Polsce ostatnich lat. Oddany do użytku w roku 2016 właśnie kończy 10 lat.
Projekt długości blisko 1,5 km realizowany przez międzynarodowe konsorcjum z udziałem hiszpańskiej spółki OHL, stanowi przykład przedsięwzięcia, w którym skala techniczna i organizacyjna bezpośrednio przekłada się na poziom złożoności kosztowej i kontraktowej.
W najgłębszym miejscu tunel przebiega aż 35 metrów poniżej lustra wody, co wymagało zastosowania zaawansowanych technologii oraz specjalistycznego sprzętu, w tym maszyny TBM (Tunnel Boring Machine). Tak wysoki poziom złożoności inwestycji wiąże się naturalnie z ryzykiem wystąpienia opóźnień oraz zmian zakresu prac, a co za tym idzie — sporów dotyczących kosztów i roszczeń.
Wyzwanie: koszty w wydłużonym czasie realizacji
Jednym z kluczowych wyzwań w tego typu opiniach eksperckich jest obiektywna ocena zasadności kosztów ponoszonych w wydłużonym okresie realizacji inwestycji. W ramach projektu zespół Virtus został zaangażowany do:
- przygotowania opinii dotyczącej kosztów poniesionych w przedłużonym okresie realizacji,
- oceny zasadności tych kosztów,
- weryfikacji ilościowej i wartościowej elementów zamówienia,
- analizy wpływu wydłużenia czasu realizacji na całkowity koszt inwestycji.
Podejście Virtus: analiza oparta na danych i kontrakcie
Nasze podejście koncentrowało się na połączeniu analizy technicznej, wieloletniego własnego doświadczenia z dogłębną znajomością warunków kontraktowych.
Kluczowe było określenie nie tylko, czy koszty wystąpiły, ale również:
- czy pozostają w bezpośrednim związku z wydłużeniem realizacji,
- czy były uzasadnione w świetle zapisów umowy,
- czy odpowiadają rzeczywistemu zakresowi wykonanych prac,
- czy odpowiadają cenom rynkowym.
Specjalistyczna wycena: maszyna TBM
Istotnym elementem opracowania Virtus była również wycena maszyny TBM (Tunnel Boring Machine), wykorzystywanej przy realizacji robót tunelowych. Wycena tego typu sprzętu wymaga uwzględnienia wielu czynników, w tym parametrów technicznych, okresu użytkowania oraz kosztów eksploatacyjnych. Kluczowe znaczenie miało doświadczenie członków zespołu Virtus zdobyte przy realizacji inwestycji tunelowych, takich jak m.in. metro warszawskie.
Wnioski
Analiza projektów infrastrukturalnych tej skali wymaga nie tylko zaawansowanej wiedzy technicznej, doświadczenia praktycznego zdobytego przy realizacji inwestycji podobnej skali, ale również kompetencji w zakresie analizy kosztów, roszczeń i zarządzania kontraktem.
W przypadku inwestycji realizowanych przez międzynarodowe konsorcja szczególnego znaczenia nabiera właściwe ukształtowanie relacji pomiędzy partnerami — zarówno na etapie ofertowania, jak i realizacji projektu.
Doświadczenia z realizacji tunelu pod Martwą Wisłą pokazują, że:
- kluczowe jest szybkie identyfikowanie i analiza zdarzeń wpływających na harmonogram i koszty,
- każdy proces budowy (jak zarządzanie kosztami, harmonogramem czy zmianą) powinien być prowadzony przez doświadczonych ekspertów,
- rzetelna i niezależna analiza wspiera podejmowanie decyzji oraz ogranicza ryzyko eskalacji sporów.
Robert Proczko
mgr inż. budownictwa lądowego